Labor Day dam olish kunlari tugagach, AQSh investorlar yana monitorlari qarshisiga qaytishdi, biroq odatdagi, bosqichma-bosqich ishga tushish o‘rniga, makroiqtisodiy bo‘ronga duch keldi. Haftaning boshlanishida bozorlar yangi inflyatsiya to‘lqini, neft narxidagi zarba va Federal Reserve’ning yanada qattiqroq choralar ko‘rishiga oid o‘sib borayotgan kutilmalar o‘rtasida ikkilanib, noaniqlik holatida ochildi.

Dushanba kechga borib, sanoat indeksi hisoblangan Dow Jones qariyb 0,6% ga pasayib, taxminan 53 116 darajaga tushdi, keng qamrovli S&P 500 0,1% yo‘qotib, 7 712,25 ga tushdi, texnologiya kompaniyalari ulushi yuqori bo‘lgan Nasdaq 100 esa umumiy tendensiyaga qarshi borib, 0,3% ga o‘sib, 29 639,75 darajaga yetdi.

Bu asabiylik juma kungi sotuvlarning mantiqiy davomi edi: bayram arafasida Wall Street allaqachon makro ma’lumotlar fonida pasaygan, Dow 0,5% ga, S&P 500 0,4% ga, NASDAQ Composite esa 0,3% ga tushgan edi.

Asosiy vahima qo‘zg‘atuvchisi avgust oyi bo‘yicha bandlik hisobotiga aylandi. AQSh ish beruvchilari 162 mingta yangi ish o‘rni yaratdi, bu esa hattoki eng optimistik iqtisodchilar prognozlaridan ham ancha yuqori bo‘lib chiqdi, ishsizlik darajasi esa 4,1% darajasida saqlanib qoldi. Wall Street uchun iqtisodiyot haqidagi ijobiy sarlavhalar aksiyalar bozori uchun salbiy xabar bo‘ldi: mehnat bozori qizib ketgani Federal Reserve yaqin orada siyosatini yumshatish ehtimolini kamaytiradi.

Investorlar o‘z garovlarini darhol qayta hisoblashdi. CME FedWatch ma’lumotlariga ko‘ra, 15–16 sentyabr kunlari bo‘lib o‘tadigan FOMC yig‘ilishida stavkani 25 punktga oshirish ehtimoli 49% dan 60% gacha sakradi.

Yirik ishtirokchilar prognozlarni shoshilinch ravishda qayta ko‘rib chiqishga kirishdi. UBS yirik global banklar orasida o‘z pozitsiyasini keskin, 180 darajaga o‘zgartirgan so‘nggilardan bo‘ldi. Avval 2026 yil uchun hech qanday stavka oshirilmaydi, deb hisoblagan Shveysariya bankining bazaviy ssenariysi endi ancha qat’iy yo‘lni nazarda tutadi: sentyabr va dekabr oylarida ikkita oshirish.

Agar ish haqi bo‘yicha ma’lumotlar Fed uchun ichki chaqiriq bo‘lib xizmat qilayotgan bo‘lsa, geosiyosat global iqtisodiyotning eng zaif nuqtalariga zarba bermoqda va inflyatsion olovni yanada avj oldirmoqda.

Brent seshanba kuni Yaqin Sharqdagi keskin vaziyat fonida bir barrel uchun qariyb 97 dollar atrofida savdo qilmoqda. AQSh–Eron qarama-qarshiligi yangi bosqichga kiryapti: AQSh Eron kemalariga zarba berganidan so‘ng, Tehron mintaqaviy energetika infratuzilmasiga javob zarbalari bilan tahdid qildi. Saudiya Arabistonining Jazon shahridagi neftni qayta ishlash zavodiga berilgan zarbalar haqidagi xabarlar esa xavf omillarini yanada kuchaytirdi.

Bozorlar strategik ahamiyatga ega bo‘lgan Hormuz bo‘g‘ozi orqali yetkazib berish zanjirlarida yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan uzilishlar tufayli asabiylashmoqda. Energiya narxlarining o‘sishi Fedni murakkab ahvolga solmoqda: markaziy bank iqtisodiyot qimmatlashgan neft orqali tashqaridan bosim o‘tkazayotgan inflyatsiya sharoitida ham yanada qattiqroq monetar siyosatni ko‘tara oladimi-yo‘qmi, shuni hal qilishi kerak.

Endi barcha e’tibor ushbu haftaning makroiqtisodiy kalendariga qaratilgan. Payshanba kuni Ishlab chiqaruvchi narxlari indeksi (PPI) e’lon qilinadi, juma kuni esa asosiy inflyatsiya ko‘rsatkichi — Iste’mol narxlari indeksi (CPI) chiqadi.

Bu ko‘rsatkichlar “shunqorlar” va “kabutarlar” o‘rtasidagi munozarada yakuniy hakam vazifasini bajaradi. Ular Fed keyingi haftada bozor uchun og‘riqli bo‘lgan navbatdagi stavka oshirish qarorini qabul qiladimi yoki tanaffus qilib, iqtisodiyot tashqi inflyatsion zarbani qo‘shimcha qattiqlashtirishsiz ham yenga oladi degan umidda qoladimi, shuni belgilab beradi.